واژه‌نامه مخابرات — مبانی امواج و فرکانس

ده واژه پایه که همه مباحث رادیو روی آن‌ها بنا می‌شود — هر واژه با تعریف دقیق و یک جمله کاربردی.

فرکانس (Frequency)

تعداد نوسان موج در هر ثانیه بر حسب هرتز؛ در رادیو تعیین‌کننده کانال کاری و رفتار انتشار است. مثال: رادیو دستی سازمانی معمولاً در باند VHF یا UHF کار می‌کند.

طول موج (Wavelength)

فاصله‌ای که موج در یک دوره نوسان طی می‌کند و با فرکانس رابطه معکوس دارد؛ اندازه آنتن به آن وابسته است.

باند فرکانسی (Frequency Band)

بازه‌ای از فرکانس‌ها با کاربرد مشخص؛ تقسیم‌بندی توسط مراجع تنظیم‌گر انجام می‌شود تا سیستم‌ها مزاحم هم نشوند.

VHF (Very High Frequency)

باند ۳۰ تا ۳۰۰ مگاهرتز؛ برد باز خوب در مناطق باز و روستایی، پس انتخاب رایج ناوگان‌های وسیع زمینی است.

UHF (Ultra High Frequency)

باند ۳۰۰ مگاهرتز تا ۳ گیگاهرتز؛ نفوذ بهتر در محیط شهری و داخل ساختمان، انتخاب رایج مناطق متراکم.

پهنای باند (Bandwidth)

پهنای کانال رادیویی که سیگنال در آن جا می‌گیرد؛ پهنای بیشتر یعنی داده/کیفیت بیشتر اما مصرف فرکانسی بیشتر.

مدولاسیون (Modulation)

سوارکردن اطلاعات روی حامل؛ FM در آنالوگ و مدولاسیون‌های دیجیتال در رادیوهای جدید.

کانال (Channel)

یک جفت فرکانس (ارسال/دریافت) با تنظیمات مشخص که کاربران روی آن مکالمه می‌کنند.

سیمپلکس و دوبلکس (Simplex/Duplex)

سیمپلکس یعنی ارسال و دریافت روی یک فرکانس نوبتی؛ دوبلکس یعنی دو فرکانس هم‌زمان — پایه تفکیک رادیو دستی و ریپیتری.

شنیدایی (Squelch)

آستانه‌ای که بلندگو را روی نویز ساکت نگه می‌دارد و با رسیدن سیگنال معتبر باز می‌شود.