دوره آنتن‌ها و سیستم‌های تغذیه آنتن

کیفیت یک لینک رادیویی پیش از آن‌که به فرستنده برسد، در آنتن و سیستم تغذیه آن تعیین می‌شود. دوره آنتن‌ها و سیستم‌های تغذیه آنتن، پل ارتباطی میان دانش نظری انتشار امواج و کار عملی روی دکل و ماست است. در این دوره پارامترهای آنتن، انتخاب کابل و کانکتور، نصب استاندارد و اندازه‌گیری با ابزار حرفه‌ای را می‌آموزید و یاد می‌گیرید علائم یک سیستم آنتن ناسالم را درست بخوانید. این دوره برای تکنسین‌های نصب و کارشناسان پوشش یک سرمایه‌گذاری مستقیم روی کیفیت شبکه است.

این دوره برای چه کسانی است؟

این دوره برای کسانی طراحی شده که به‌نوعی مسئول کیفیت سیگنال در میدان هستند. مخاطبان اصلی دوره عبارت‌اند از:

• تکنسین‌های نصب و راه‌اندازی تجهیزات رادیویی در سازمان‌ها و پیمانکاران.
• کارشناسان پوشش رادیویی که باید نتایج مطالعات نظری را به نصب اجرایی تبدیل کنند.
• تیم‌های نگهداری شبکه‌های سازمانی که عیب‌یابی آنتن و کابل بخشی از وظایف آن‌هاست.
• مهندسان جوان مخابرات که تجربه میدانی کار با آنالایزر ندارند.

پیش‌نیازهای دوره

آشنایی با مفاهیم پایه موج رادیویی، توان و واحد dBm لازم است که در دوره مبانی مخابرات و امواج رادیویی پوشش داده می‌شود. کار با ابزار دقیق تجربه قبلی نمی‌طلبد؛ کارکرد آنالایزر در خود دوره آموزش داده می‌شود. برای علاقه‌مندان به مطالعه عمیق‌تر پوشش، دوره پوشش رادیویی تخصصی — درجه دو ادامه طبیعی این مسیر است.

اهداف یادگیری

در پایان این دوره انتظار می‌رود هنرجو بتواند:

• پارامترهای گین، الگوی تابش و پلاریزاسیون را برای انتخاب آنتن مناسب یک پروژه به‌کار بگیرد.
• نسبت موج ایستاده (SWR) را اندازه‌گیری کند و سلامت تطبیق امپدانس سیستم را داوری کند.
• کابل کواکسیال مناسب را با در نظر گرفتن تلفات و مسیر اجرا انتخاب کند.
• کانکتورهای رایج را به‌صورت استاندارد نصب و اتصال را ضدآب‌سازی کند.
• ارتفاع و محل نصب آنتن را با توجه به اهداف پوشش تعیین کند.
• اتصال ارت و حفاظت صاعقه سیستم آنتن را کنترل کند.
• علائم خرابی کابل، رطوبت‌گیری و اتصال معیوب را از نتایج اندازه‌گیری استخراج کند.

سرفصل‌های دوره

سیلاب دوره در ده سرفصل تدوین شده و از فیزیک تابش تا عیب‌یابی میدانی ترتیب دارد. بخش پایانی کلاس‌ها کاملاً ابزارمحور است.

۱. اصول تابش و پلاریزاسیون

دوقطبی ساده به‌عنوان مبنای آنتن‌های عملی بررسی می‌شود. پلاریزاسیون عمودی و افقی و اثر عدم تطبیق پلاریزاسیون فرستنده و گیرنده تحلیل می‌گردد.

۲. پارامترهای کلیدی آنتن

گین بر حسب dBi و dBd، الگوی تابش، پهنای پرتو و نسبت جلو به پشت تعریف می‌شود. رابطه گین با شکل الگوی تابش با نمودارهای واقعی تمرین می‌گردد.

۳. نسبت موج ایستاده و تطبیق امپدانس

استاندارد ۵۰ اهم و مفهوم بازتاب توان در تطبیق نادرست تشریح می‌شود. آستانه‌های قابل قبول SWR و پیامد کار طولانی‌مدت با SWR بالا بررسی می‌گردد.

۴. آنتن‌های رادیوهای دستی

آنتن هلیکال، تلسکوپی و رابرداک و منطق جبران طول کوتاه‌شده معرفی می‌شود. باورهای رایج غلط درباره «تقویت آنتن دستی» به‌صورت علمی ارزیابی می‌گردد.

۵. آنتن‌های پایه و دکل‌نصب

آنتن‌های همه‌جهته، یگی و پنلی و کاربرد هر یک در شبکه‌های سازمانی مقایسه می‌شود. انتخاب میان پوشش ۳۶۰ درجه و پرتو متمرکز با مثال پروژه تمرین می‌گردد.

۶. خطوط تغذیه و کابل کواکسیال

ساختار کابل کواکسیال، انواع رایج و تلفات بر حسب متر در فرکانس‌های کاری بررسی می‌شود. قاعده انتخاب قطر کابل بر اساس طول مسیر و فرکانس آموزش داده می‌شود.

۷. کانکتورها و اتصالات

کانکتورهای رایج صنعت و اصول نصب صحیح روی کابل تمرین می‌شود. روش استاندارد نوارپیچی و ضدآب‌سازی اتصالات بیرونی اجرا می‌گردد.

۸. ماست، ارتفاع نصب و اتصال به زمین

انتخاب براکت و ماست، اثر ارتفاع بر برد خط دید و ملاحظات سازه‌ای بررسی می‌شود. الزامات اتصال ارت و حفاظت صاعقه برای ایمنی تجهیزات و افراد تبیین می‌گردد.

۹. اندازه‌گیری با آنالایزر و SWR متر

کارکرد آنالایزر آنتن و ترتیب انجام یک اندازه‌گیری درست آموزش داده می‌شود. خواندن منحنی رزونانس و تشخیص شیفت نقطه کار با تمرین عملی انجام می‌گیرد.

۱۰. عیب‌یابی و بهبود سیستم آنتن

نمونه‌های واقعی خرابی شامل رطوبت کابل، اکسیداسیون کانکتور و شکست مرحله تحلیل می‌شود. چک‌لیست بازدید دوره‌ای برای نگهداشت پیشگیرانه ارائه می‌گردد.

شیوه برگزاری و مدت دوره

این دوره به‌صورت حضوری در کارگاه مرکز آموزش آ د پارس برگزار می‌شود و بخش عملی آن با آنالایزر، SWR متر و نمونه‌های واقعی کابل و آنتن انجام می‌گیرد. تمرین نصب و ضدآب‌سازی کانکتور به‌صورت گروهی اجرا و خروجی هر گروه با ابزار بررسی می‌شود. مدت دقیق دوره و ساعات کلاس‌ها پیش از شروع اعلام می‌گردد: 【تکمیل شود: مدت و ساعت برگزاری】.

مدرک خروجی

در پایان دوره و پس از احراز قبولی، گواهی پایان دوره آ د پارس با کد یکتای الگوی ADU-YYYY-NNNN صادر می‌شود. صحت گواهی از طریق استعلام اصالت مدرک برای هر کارفرمایی قابل بررسی است و مدارک از سال ۱۳۹۸ به بعد در سامانه ثبت‌اند. این مدرک در پرونده فنی تکنسین‌ها و پیمانکاران نصب معتبر شناخته می‌شود.

مدرس دوره

تدریس این دوره با مدرسان آ د پارس است؛ تیم آموزشی‌ای که از سال ۱۳۹۰ دوره‌های فنی مخابرات را با رویکرد میدانی برگزار می‌کند. مدرسان درس، تجربه اجرای مستقیم سیستم‌های آنتن سازمانی را به کلاس منتقل می‌کنند. جزئیات اعضای تیم در صفحه مدرسان مرکز آموزش آ د پارس منتشر شده است.

آزمون و شرایط قبولی

ارزیابی پایانی شامل آزمون کتبی و آزمون عملی اندازه‌گیری است و حداقل نمره قبولی ۶۰ از ۱۰۰ است. در آزمون عملی، هنرجو باید یک اندازه‌گیری کامل SWR را اجرا و نتیجه را تفسیر کند. غیبت موجه در هر درس حداکثر چهار هفدهم ساعات آن درس مجاز است و صدور گواهی پس از احراز هم‌زمان نمره و حضور انجام می‌شود.

زمان‌بندی و شهریه

جلسه بعدی این دوره در تاریخ زیر برگزار می‌شود. ابزار کارگاهی در کلاس فراهم است و ثبت‌نام پیش از تکمیل ظرفیت محدود کارگاه توصیه می‌شود.

دوره‌های مرتبط و مسیر پیشنهادی

برای تکمیل مسیر فنی خود پس از این دوره، این گزینه‌ها را در نظر بگیرید:

• دوره پوشش رادیویی تخصصی — درجه دو — برای طراحی و پیش‌بینی پوشش پیش از نصب.
• دوره نصب و راه‌اندازی BTS — برای ورود به ایستگاه‌های پایه و زیرساخت شبکه.
• تقویم دوره‌های آموزشی — برای هماهنگ‌کردن تاریخ این دوره با سایر دوره‌های مسیر.